Wydawnictwa / Biblioteka Pana Cogito / Zemsta ręki śmiertelnej. Interpretacje wierszy poetów XX wieku

Opis:

Przez pięć listopadowych dni 2016 roku w Krakowie odbywały się XIII Warsztaty Herbertowskie – międzynarodowa konferencja organizowana przez Akademię Ignatianum i Instytut Myśli Józefa Tischnera. Partnerem wydarzenia było Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Fundacja PZU oraz Gmina Miasta Krakowa. W spotkaniu wzięli udział nie tylko przedstawiciele świata naukowego z całej Polski, ale także z zagranicy – łącznie aktywnie reprezentowanych było 20 uczelni z całego świata, z czego 9 uczelni zagranicznych i 11 uczelni krajowych.

Celem konferencji było przedstawienie interpretacji wierszy poetów, w szczególności związanych z Krakowem, począwszy od  II Rzeczpospolitej po dzień dzisiejszy, a także spotkanie tłumaczy poezji polskiej na języki obce oraz literaturoznawców-slawistów z zagranicznych placówek naukowych. Wybrane prace zostały opublikowane w półroczniku Akademii Ignatianum „Perspektywy kultury” (nr 14 – 16) oraz w niniejszej publikacji. Osobno zaprezentowane zostały szkice poświęcone poezji Jana Polkowskiego – ukazują się w Bibliotece Pana Cogito w pozycji zatytułowanej: W mojej epoce już wymieram. Antologia szkiców o twórczości Jana Polkowskiego (1979–2017) pod redakcją Józefa Marii Ruszara i Izabeli Piskorskiej-Dobrzenieckiej, w której zebrano krytycznoliteracki dorobek ostatniego czterdziestolecia.

Zasadniczo tom zawiera interpretacje utworów poetyckich (z dużą przewagą wierszy Patrona konferencji), a także eseje o charakterze komparatystycznym, ukazujące relacje Herberta z innymi polskimi twórcami XX wieku. Niemniej tematyczna paleta jest spora i nie ogranicza się do interpretacji wierszy najsławniejszych poetów (Czesława Miłosza, Tadeusza Różewicza, Aleksandra Wata, Adama Zagajewskiego), ale przypomina twórców ciekawych i oryginalnych, choć z bardzo różnych powodów mniej znanych (do takich należy emigracyjny poeta Józef Łobodowski) czy nieco zapomnianych (jak Tadeusz Nowak i Tadeusz Śliwiak). Osobną grupę stanowią interpretacje wierszy poetów urodzonych w drugiej połowie XX wieku (Maria Korusiewicz, Bronisław Maj, Tomasz Różycki i Roman Honet), a nawet najmłodszych, zakwalifikowanych do „cyberpoezji” – zjawiska powstałego w XXI wieku. W każdym wypadku mamy do czynienia z radością pisania – zarówno poetów jak i ich badaczy – a sugestia ze sławnego wiersza Wisławy Szymborskiej, że jest to czynność dokonująca zemsty na naszej kruchości i nieuchronnym przemijaniu, jest dość przekonywująca. Niech radość czytania będzie udziałem PT Czytelnika.

Józef Maria Ruszar

Spis treści:
  • Francesca Fornari,  Fotografie. Nie tylko „Fotografia”
  • Agnieszka Łazicka,  Afekt, percepcja i granice ciała. O wierszu „Poczucie tożsamości” Zbigniewa Herberta
  • Piotr Kilanowski,  W poszukiwaniu źródeł poezji. „Las Ardeński” Zbigniewa Herberta
  • Mateusz Antoniuk,  Archeologia „Przesłania Pana Cogito”
  • Tatiana Pawlińczuk,  Artystyczne pojmowanie prawdy w poezji Zbigniewa Herberta i Stanisława Barańczaka
  • Anna Węgrzyniak,  „Pamiętając o Zbigniewie Herbercie”. „Majolika” Marii Korusiewicz
  • Radosław Sioma,  „Źródło nieba na ziemi”. Metafizyka zachwytu: Miłosz – Herbert (rekonesans)
  • Katarzyna Ciemiera,  Praca pamięci. O wierszu „Roki” Czesława Miłosza
  • Ewa Goczał,  Ręki Mściwej groźba wiekuista. O jednej pieśni awangardowej Aleksandra Wata
  • Grzegorz Bąk,  „Mare Nostrum” Józefa Łobodowskiego
  • Joanna Adamowska,  Tadeusz Różewicz i artyści Krakowa (Witold Wojtkiewicz, Maria Jarema, Tadeusz Brzozowski)
  • Izabela Piskorska-Dobrzeniecka,  Poezja czasu niepoetyckiego. O „Drzewie” Tadeusza Różewicza
  • Magdalena Łopata,  O „Psalmie sielankowym” Tadeusza Nowaka
  • Dorota Siwor,  TO Tadeusza Nowaka, czyli o niemożliwych i koniecznych próbach („Pieśń o innym świecie”)
  • Katarzyna Niesporek,  „Dom”. O jednym wierszu Tadeusza Śliwiaka
  • Krystyna Latawiec,  Świat równoległy – szkic wieczności. Adam Zagajewski: „W drzewach”
  • Bogusława Bodzioch-Bryła,  Przybywając za późno … Adam Zagajewski „Trzej Królowie”
  • Anna Hajduk,  O martwej naturze rzeczy. Bronisława Maja studium przedmiotu
  • Michał Kopczyk,  Egzotyczne podróże Tomasza Różyckiego
  • Małgorzata Peroń,  Spotkanie ze śmiercią (o wierszu „właściciel” Romana Honeta)
  • Krzysztof Brenskott,  Cyberludowy jarmark, czyli „wgraa” Leszka Onaka i Łukasza Podgórniego. Rzecz o krakowskiej poezji cybernetycznej