Czytelnia / Wisława Szymborska

Wisława Szymborska (ur. 2 lipca 1923 na Prowencie, obecna część Kurnika, zm. 1 lutego 2012 w Krakowie) – poetka, eseistka. Urodziła się w okolicach Poznania, gdzie jej ojciec opiekował się majątkiem Władysława Zamoyskiego. W rok po śmierci Zamoyskiego rodzina Szymborskich na pewien czas zamieszkała w Toruniu, a następnie przeniosła się do Krakowa. Szymborska uczęszczała do Szkoły Powszechnej imienia Józefy Joteyko, a następnie do gimnazjum prowadzonego przez siostry urszulanki.

Gdy wybuchła druga wojna światowa, uczyła się na tajnych kompletach organizowanych w Krakowie. Od 1943 roku, aby uniknąć wywiezienia do Rzeszy Niemieckiej, pracowała jako urzędniczka na kolei. W tym okresie pisywała opowiadania oraz pierwsze wiersze. Po wojnie brała czynny udział w życiu literackim Krakowa. Była między innymi członkinią grupy literackiej „Inaczej”. Właśnie w Krakowie zadebiutowała jako poetka, publikując wiersz Szukam słowa„Dzienniku Polskim”. W latach czterdziestych podjęła studia polonistyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim. Później studiowała również socjologię na tej samej uczelni. Studiów ostatecznie nie ukończyła. W 1945 roku została członkinią Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, do której należała do 1966 roku.

W latach 1947–1948 pełniła funkcję sekretarz dwutygodnika oświatowego „Świetlica Krakowska”. Była także autorką ilustracji do książek. W 1948 roku wstąpiła w związek małżeński z poetą Adamem Włodkiem, a w 1954 roku wzięła z nim rozwód.

Pierwszy tomik poetycki Dlatego żyjemy wydała w 1952 roku (jej wcześniejszy tom Wiersze nie został dopuszczony do druku przez cenzurę). W tym samym roku została członkinią Związku Literatów Polskich. W 1953 roku była jedną z sygnatariuszek Rezolucji Związku Literatów Polskich w Krakowie w sprawie procesu krakowskiego. Przez lata publikowała w „Życiu Literackim”, w którego redakcji pełniła funkcję kierowniczki działu poezji w latach 1953–1966. Później aż do 1981 roku publikowała w tym czasopiśmie swoje teksty i felietony z cyklu Lektury nadobowiązkowe. W drugiej połowie lat pięćdziesiątych nawiązała kontakty z Jerzym Giedroyciem i środowiskiem paryskiego czasopisma „Kultura”. W 1964 roku jej nazwisko znalazło się wśród sygnatariuszy „Kontrlistu 600”, będącego odpowiedzią na krytykujący cenzurę w PRL „List 34”. W 1975 roku podpisała protestacyjny „List 59”, w którym polscy intelektualiści protestowali przeciw planowanym zmianom w Konstytucji PRL.

Pod koniec lat sześćdziesiątych nawiązała znajomość z pisarzem Kornelem Filipowiczem, z którym była związana aż do jego śmierci w 1990 roku. Para nigdy jednak nie wzięła ślubu ani nie mieszkała ze sobą. W latach 1981–1983 Szymborska była członkinią zespołu redakcyjnego miesięcznika „NaGłos” wydawanego w Krakowie. Od 1983 roku pisała do „Tygodnika Powszechnego”. Publikowała także w „Piśmie” i „Odrze”. W 1988 roku została członkinią PEN Clubu. W 1989 roku znalazła się wśród członków założycieli Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. Od 1995 roku była członkinią Polskiej Akademii Umiejętności.

W 1996 roku otrzymała Nagrodę Nobla. W 2001 roku została honorową członkinią Amerykańskiej Akademii Sztuki i Literatury. W 2011 roku została odznaczona Orderem Orła Białego, najwyższym odznaczeniem państwowym w Rzeczypospolitej. Zmarła w 2012 roku w swoim domu w Krakowie. Urnę z jej prochami złożono w rodzinnym grobowcu na cmentarzu Rakowickim.

Wiersze poetki przetłumaczono na ponad 40 języków.

Twórczość:

Poezja:

  • Dlatego żyjemy, Warszawa 1952
  • Pytania zadawane sobie, Kraków 1954
  • Wołanie do Yeti, Kraków 1957
  • Sól, Warszawa 1962
  • Sto pociech, Warszawa 1967
  • Wszelki wypadek, Warszawa 1972
  • Wielka liczba, Warszawa 1976
  • Tarsjusz i inne wiersze, Warszawa 1976
  • Ludzie na moście, Warszawa 1986
  • Koniec i początek, Poznań 1993
  • Widok z ziarnkiem piasku, Poznań 1996
  • Życie na poczekaniu, Kraków 1996
  • Chwila, Kraków 2002
  • Rymowanki dla dużych dzieci, Kraków 2003
  • Dwukropek, Kraków 2005
  • Tutaj, Kraków 2009
  • Wystarczy, Kraków 2011
  • Czarna piosenka, Kraków 2014

Proza:

  • Błysk rewolweru, Warszawa 2013

Eseje:

  • Lektury nadobowiązkowe, Kraków 1992
  • Nowe lektury nadobowiązkowe: 1997–2002, Kraków 2002

Źródła internetowe:

https://culture.pl/pl/tworca/wislawa-szymborska

https://pl.wikipedia.org/wiki/Wis%C5%82awa_Szymborska

https://biografia24.pl/wislawa-szymborska/

http://www.szymborska.org.pl/kalendarium.html

https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Szymborska-Wislawa;3983801.html

Czytaj więcej